به نام خدا

 

بهبهاني را پاس بداريم

 

چندي پيش به دعوت غير رسمي يكي از دوستان ، به

 

 همايش  دانشجويان بهبهاني مقيم تهران وكرج كه در

 

 فرهنگسرا تشكيل شده بود رفتم. جمعيتي انبوه براي

 

 پاسداشت گويش بهبهاني

 

(دقت كنيد،گويش بهبهاني  )

 

جمع شده بودند .من در ميان جمعيت تنها چيزي كه

 

 نشنيدم صحبت به گويش بهبهاني بود حتا مجري برنامه

 

 هم يك كلمه بهبهاني نگفت و سخنرانان نيز مي

 

 خواستند با زبان فارسي ،  بهبهاني را پاس بدارند

 

 .ناخودآگاه به ياد يك سي دي كه پيش از اين از برنامه

 

 انجمن بهبهانيهاي مقيم اهواز ديده بودم ،افتادم كه در

 

 ست مثل همين برنامه تنها چيزي كه بگوش نمي خورد

 

 ، بهبهاني بود ، حتا خواننده سنتي برنامه هم با ذوق و

 

شوق وصف ناشدني ،لري مي خواند و به اسم بهبهاني

 

به مردم ارائه ميداد و حتمن از اينكه با لهجه لري مي

 

خواست بهبهاني را پاس بدارد به خود مي باليد. در دل به

 

نعش بيكس و غريب افتاده ي اين گويش مظلوم هاي

 

هاي گريستم  و با اندوهي بي شمار آنجا را تر ك كردم .

 

 

ساختار و بافت اجتمايي بهبهان از اقوامي چند تشكيل

 

شده است كه از دير باز در اين شهر زيسته وبا آداب

 

ورسم ورسومات آن در هم آميخته اند . نوع رفتار ، كردار و

 

گفتار آنها چنان با بهبهاني در هم تنيده شده است كه

 

جدا كردن آنها از هم كاري دشوار (و نه غير ممكن) است

 

.شعر هم به نوبه خود از اين جمع جدا نيست ولي گويش

 

ناب بهبهاني چنان منحصر به فرد وتك است كه هرچقدر

 

هم لشكر،لشكر واژه ،فعل وضمير و.......به آن هجوم

 

آورده باشند باز هم مي توان آن را از زير خروارها آوار

 

ناشي از اين هجوم ناجوانمردانه بيرون كشيد و جاني

 

دوباره بخشيد ، چرا كه طلا هر چقدر هم به آلودگيها

 

آغشته باشد بايك شستشو باز هم طلا ست و زيور

 

وزينت هر انجمني .

 

 

 شعر هايي كه در حال حاضر در بهبهان رواج دارد و ورد

 

زبان همگان مي باشد يا كاملن بهبهاني   است ، يا

 

كاملن غير بهبهاني است ويا ملغمه اي است از اين دو .

 

دسته اول ودوم كه بحثشان جدا ست ولي با تاسف ما

 

در شهرمان شعر هايي مي بينيم كه آدم از خواندنش يك

 

جوريش مي شود و اتفاقن همينگونه شعرهاست كه

 

باعث شده بعضي ها قكر كنند شعر بهبهاني يعني طنز و

 

مسخره وبا شعر بهبهاني بايد خنديد و خوش بود .

 

 

اما وظيفه ما بعنوان يك بهبهاني چيست ودر در مقابل اين

 

بي انصافيهاي سهل انگارانه به خصوص اگر رسانه اي را

 

هم در اختيار داشته باشيم چه مسؤليتي داريم .آيا

 

گسترش و چاپ شعرهاي بازارمشتركي ويا شعرهاي

 

كاملن غير بهبهاني ، به اسم بهبهاني ،ظلم (انشا الله

 

غير عمد) به اين گويش مردمي   نيست ؟ مگر يك گويش

 

چگونه از بين مي رود ؟ آيا ما توانسته ايم با چاپ اين گونه شعرها كه نه خروسند كه بخوانند و نه مرغ كه تخم

 

كنند كمكي به معرفي شعر بهبهاني به غير بهبهانيها

 

بكنيم ؟باور بفرماييد اين كارها هيچ دليلي جز تنبلي و

 

سهل انگاري ندارد .

 

 

آيا وقت آن نرسيده است كه دست همتي بالا بزنيم و

 

عميق تر ببينيم و عمقي تر بخوانيم . بپذيريم ماهي را هر

 

وقت از آب بگيريم زنده است .

 

 

عزيزان من ستونهاي مجله را با مطالب ديگر هم مي توان

 

پر كرد ،ديگران اگر از شعر بهبهباني بي اطلاع باشند

 

خيلي بهتراز اين است كه ملغمه اي از چند گويش را به

 

اسم بهبهاني بدستشان بدهيم .

 

در پايان ضمن تقدير و دست مريزاد به همه عزيزان دست

 

اندركار مجله پر محتواي نرگسزار ،دوستان عزيز را به دقت

 

بيشتر دعوت مي كنم  اميد وارم از دست اين بنده ي كمترين دلچركين نشده باشيد.

هر جا بگردَ ري زمي بهبهو نومبو

 

هيجا ت صري بهبهو باغبهو نومبو

 

 

 

      دكتر بهرام دادمهر

 

 جیک خیاتت

 

 

 

رَتمَ  بْشَم  بْخوسَم   يادم   بْشو   اَسيری

 

Ratam-bsham-bkhosam-yadàm-bshoo-asiry

 

كْ  يادشِیْ  نِواهِشْ  بْشَم يَ خُو ِ سيری

 

 

K-yàdshey-nevàhesh-bsham-ya-khove-siri

 

 

خْيال  مِثِّ  جيکیْ  شُو  هم نْهام  نِوُمبو

 

 

Khiàl-messe-jikkey-sho-ham-nhàm-nevomboo

 

 

 

بِني دل خرابم   دَسِیْ چه دردی  گيری

 

 

Beni-dle-kheràbam-dasey-che-dardy-giri

 

 

سْ  خُو  طفلک  دل  مَهتِک  سين ه تَنگی

 

 

Se-khove-teflek-del-mahtek-sine-tangy

 

 

وَقْ  ميزهِ،  جيرِه ميزهِ،   طفلکِ  نا صبيری

 

 

Vaq-mize-jire-mize-teflek-nàsebiri

 

 

ای  طفل   تاسِه  ای رِنْ  ،  دار  موزَرِتيرنْ

 

 

Ei-tefle-tàseiren-dàr-moozaretiren

 

 

جونِیْ اَغومْ اَغومِنْ ،کِلْخِیْ کْ ديتْ  مْميری

 

 

Jooney-aghoom aghoomen-kelkhey-k-dit-mmiri

 

 

 

 

 تْدَسِکی  وُبيدِه،     دلْ   جيمْبِکی   وُبيدِه

 

 

T-daseky-vobide-del-jimbeky-vobide

 

 

ای تْ بغل  مْخُوسِه،  کارِیْ  مِدارْ کْ  پيری

 

 

Ei-t-beghal-mkhose-kàrey-medàr-k-piri

 

 

غصه و  غم وْلِيْ يار  مثال  مُشکْ  مُردِیْ

 

 

Ghose-vo-gham-vley-yàr-mesàl-moshk-mordey

 

 

رِیْ جَمب ما کْ ميتی زْلی و مثل  شيری

 

 

Rey-jamb-mà-k-mity-zli-o-mesl-shiri

 

 

بِسيمْ کْ  ديم صلوات قاصدْ لَیْ اَ طِرْفِیْ

 

 

Besim-ke-dim-salvàt-qàsdlay-a-terfey

 

 

جْوابْشِيْ   قْشَيْ  دا ، گُتیْ  بْشو  بْميری

 

 

Jvàbshey-qshay-dà-gotey-bshoo-bmiry

 

 

 

 

 

 

 

 

 جیک خیاتت

 

 

 

رَتمَ  بْشَم  بْخوسَم   يادم   بْشو   اَسيری

 

Ratam-bsham-bkhosam-yadàm-bshoo-asiry

 

كْ  يادشِیْ  نِواهِشْ  بْشَم يَ خُو ِ سيری

 

 

K-yàdshey-nevàhesh-bsham-ya-khove-siri

 

 

خْيال  مِثِّ  جيکیْ  شُو  هم نْهام  نِوُمبو

 

 

Khiàl-messe-jikkey-sho-ham-nhàm-nevomboo

 

 

 

بِني دل خرابم   دَسِیْ چه دردی  گيری

 

 

Beni-dle-kheràbam-dasey-che-dardy-giri

 

 

سْ  خُو  طفلک  دل  مَهتِک  سين ه تَنگی

 

 

Se-khove-teflek-del-mahtek-sine-tangy

 

 

وَقْ  ميزهِ،  جيرِه ميزهِ،   طفلکِ  نا صبيری

 

 

Vaq-mize-jire-mize-teflek-nàsebiri

 

 

ای  طفل   تاسِه  ای رِنْ  ،  دار  موزَرِتيرنْ

 

 

Ei-tefle-tàseiren-dàr-moozaretiren

 

 

جونِیْ اَغومْ اَغومِنْ ،کِلْخِیْ کْ ديتْ  مْميری

 

 

Jooney-aghoom aghoomen-kelkhey-k-dit-mmiri

 

 

 

 

 تْدَسِکی  وُبيدِه،     دلْ   جيمْبِکی   وُبيدِه

 

 

T-daseky-vobide-del-jimbeky-vobide

 

 

ای تْ بغل  مْخُوسِه،  کارِیْ  مِدارْ کْ  پيری

 

 

Ei-t-beghal-mkhose-kàrey-medàr-k-piri

 

 

غصه و  غم وْلِيْ يار  مثال  مُشکْ  مُردِیْ

 

 

Ghose-vo-gham-vley-yàr-mesàl-moshk-mordey

 

 

رِیْ جَمب ما کْ ميتی زْلی و مثل  شيری

 

 

Rey-jamb-mà-k-mity-zli-o-mesl-shiri

 

 

بِسيمْ کْ  ديم صلوات قاصدْ لَیْ اَ طِرْفِیْ

 

 

Besim-ke-dim-salvàt-qàsdlay-a-terfey

 

 

جْوابْشِيْ   قْشَيْ  دا ، گُتیْ  بْشو  بْميری

 

 

Jvàbshey-qshay-dà-gotey-bshoo-bmiry

 

 

 

 

 

 

 

 

ولادت حضرت حسین بن علی (ع)وحضرت

 

عباس بن علی (ع) نمونه های  

     راستین

 

برادری و برابری مبارک باد

 

 

به نام خداوندگار

سالروز ولادت دخت درد و بلا

                  زینب مرتضا(س)

برهمه همشهریان مهربان مبارک باد.

دوستان سلام

چیزی نگویید می دانم بی قیدم ولی آمدم و سعی می کنم فعاتتر باشم ببخشید مرا.

من رشته ی محبت خود از تو می برم

               شاید گره خورد به تو نزدیکتر شوم

تا بعد  بدرود.........................

سلام بر همگی

بودیم و کسی پاس نمیداشت که هستیم

 

باشد که نباشیم و بدانند که بودیم

 

کم کم منتظر شعرهای فارسی اینجانب هم باشید

 

برای نمونه.......................

 

تا نفس میکشم امروز بیا یارم باش

 

پیش از آنی که زنی بوسه به سنگ قبرم

مْهَم عاشْقيَم

من هم عاشقم

 

چِت گمون کِرده ؟ پِ مِی مْ  هرچه باداباديم

Chet-gemoon-kerde-pe-mey-m-harche-bàdàbàdiyam

تا قيومت  پُي  تْ  و عشقِت  سْخُم  وِيساديَم

Tà-qioomat-poy-t-vo-eshqet-skhom-veisàdiam

 

چه خيال كرده اي؟من اختيار دلم را به دنيا نميسپارم و تا قيامت پاي تو وعشقت خواهم ايستاد

 

اَي ت ليلييَ  ت شيرينَ  مرامت  عاشقين

ay-t-leiliya-t-shirina-meràmet-àshqin

دين مَمْ عشقِن، مْهَم مجنون، مهم فرهاديَم

Dine-mam-esqhen-mham-majnoon-mham-farhàdiam

 

اگر تو خودت را ليلي و شيرين ميداني دين ومرام من هم عشق است دو من هم مثل مجنون و فرهاد هستم

اَ او روزي ك كِمون چشمْتِي کُوَ وم گْرُ

a-o-roozi-ke-kemoon-cheshmtey-kovam-gro

ديم  تيزي  تير مِرزِنگِت  اَ  پا  اُفتاديَم

Dim-tizi-tir-merzenget-a-pà-oftàdiam

 

از همان روزي كه كمان چشمهايت مرا نشانه گرفت هنوز هم با همان تير رها شده (نگاهت) از پا افتاده ام

 

ناخوشيرِنْدي  تموم  گِشت و جونم ا َغِمت

Nàkhoushirendi-temoom-gesht-o-joonam-a-ghemet

درد  بي  درمون عشق  تِي سر  جا  ناديَم

Darde-bi-darmoone-eshq-tey-sre-jà-nàdiam

 

تمام تن وروح و روانم از غم تو بيمار واست و درد بي درمان عشقت مرا به بستر بيماري اتداخته است

 

چشم  پُلفِسِّيْ اَ بي خُووي بچ ا َغم سفيد

Cheshme-polfessey-a-bi-khovi-boch-a-gham-sefid

ي شِگِردونِي دل صافين ك عِشقِي داديَم

Ye-shegerdooney-dle-sàfin-k-eshqey-dàdiam

 

مزد دل صاف و ساده ي من همين چشمهاي پف كرده از بي خوابي وموهاي سفيد شده اي است كه عشق آنها را به من داده است

 

بار عشقت  بار سنگيني، كِمَر  دُلّا كني

Bàr-eshqet-bàre-sangini-kemar-dollà-koni

مِي  نِمْبينَه  ك زير بار عشقت  زاديَم؟

Mey-nemebina-k-zire-bàr-eshqet-zàdiam

 

بار عشقت بار سنگيني است كه كمر را خم ميكند مگر مرا نمي بيني كه زير بار عشقت مثل زنهاي زا يمان كرده گوشه اي افتاده ام

 

 

 

             یا نوم خدا

سلام ایمشلا میمبخشی ک دیر خدمت شما رسسم

 

خوب جام جهانین و مهم فوتبالیم

 

رسی تِ یادم نرتِ سی دی شعرا دیم سدی خم ولی کتابفروشی

 

پریزاده(پاساژ مودتی)  هسی متونی گیری بری و نظرات بفرمویی

 

دل خش شسبی  .....................

•  سيچه قيلو نكشم؟

 

مه ك هيچ ني پس كارم سيچه قيلو نكشم

 

س دل بي كس و كارم سيچه قيلو نكشم

 

 

چه كنم خك شلمچي نكه واگر تن مه

 

آخري قاتغ مارم ، سيچه قيلو نكشم

                   

                                  ....

                                    

سلام به همه دوستان

 

با ياري خدا سي دي شعر با صداي شاعر آماده شده است

 

كه به همراه كتاب باغباهو روز سوم خرداد ۸۵  در سالن ارشاد

 

همزمان با همايش شعر بومي استان عرضه ميشود

تقدیم به همه غزل دوستان

 

 

 غزل

 

اوشي تِ سيتْ غزل بگم، دْلَم   يگم پِتي وُبو

 

نِوال  بتم  ورم  بْکُ،    هَوِيْ  گْلُمْبِتي    وُبو

 

 

 

كُلين نِگفتْمِن، غزل سْ چشم مَسّ  مَسّ تو

 

نِوال  غزل تْريغِبو ، تْ ريتْ  خُوجالتي   وُبو

 

 

غزل سْ درد   زِندهيمْ، مثال خي سْ لارمِن

 

نِوال اي خين  قسمت،  کِپ  حَجومِتي  وُبو

 

 

تموم   دارِهي دلم ،   دْ  شعر   بند   تُمبونين

 

پِ وال تِ خَرجِبو سْ تُ، سْ عاشقي تْ تي وُبو

 

 

دل  م ْ صاف و صادقي،  كِلو مِلو   محبتن

 

بْيُو و ري خِشِيْ هِدِه، تِ هار و حالتِي  وُبو

 

 

چقد مْخُوسِ ذوق مِ، چه لَشت وپَشت وخُوِلو

 

لِغَط  بْزِ تْ  گُرتنِي،  غزل،  تِ  غيرتي   وُبو

 

 

اَ  زورِکيم  غزل  نِگُه،  يهو اَمیْ  عزيز  دل

 

ک لِشت وبی دماغ اُلا، ای ذوق نَعلِتی وُبو

 

 

 

....................بهرام دادمهر

 

كلولي

 

ديگه  صبرم  تمومه  ته   کشيده

 

دل  مه  سيتْ  يَ  گُمبی  وُبيدهِ

 

 

ديگه طاقت ندارم خوب می دونی

 

ديريتِی     بند    بندَم   پوکِنيده

 

 

گذاشتی بی خبررفتی  می دونی

 

رِفيقيش  خو،  ای  قانونِ  نِبيدِه

 

 

مگه ميشه رفيق نيمه راه  شی

 

ت   سنگرم ِ کلولَی   اِشکِنيدِه

 

 

عطشناک  صدای  گريه  هاتم

 

کُليتِيسَن  صداتم    نَشنيِفيدِه

 

 

چنون در زندگيم پيچيده يادت

 

ک   مِثّ     پيتِنُوِیْ    پيتِنيدِه

 

 

بی   تو   آواره  صحرای   دردم

 

هَمِی  عالَمشُ   ا  َحالم   خِنيدِه  

            ...........بهرام دادمهر

اِهِمبَی 

 

 

واگشت اَمِيْ، اُمو  دْگه كاريش اَ ما  نِبي

 

 

تْ كُنج قَلبشِيْ دْگه يَ  جِيْ سْ ما  نِبي

 

 

 

مِثِّ   غريبه ها  كْ  اَ  تَنگارمُ   گذشت

 

 

هوش  و  حواسْشِيْ  اَ  مْن  مُفتِلا   نِبي

 

 

 

ريش  مِثّ عاشقا دْگه زَردي ا َتويْ نبي

 

 

اِ خين  سرخ دل  كف دِسايْ حنا  نِبي

 

 

 

ما بِين  لُووْشِي  دْگه  يَ  لو خِنِيْ  نبِي

 

 

اَ  عشق و  عاشقيش دگه هَم اِيْتنا  نِبي

 

 

 

چِشمِيْ  مريضمَمْ  اَ  تْ چشمايْ نِوَرْگرُ

 

 

اِنگُر  تْ  چشمْشَم   دْگه اصلاً حيا نِبي

 

 

 

يَهوم هَوِيْ گدا، مه، خُم اِندَخ  اَ زير پايْ

 

 

يَ  گُمب  غيرتي   تْ رِگِيْ اي نِدا نِبي؟

 

 

 

گفتم  بْيَ يْ جون  مه  سوغاتمِن ، بِسِن ؟

 

 

گُفتِيْ جونم نِچي خِش وخاصِي يِ وا نِبي   

 

 

بهرام دادمهر........

 

 

                                   غًُمچٍی یَخ

 

 

كُرْ كُليتِيْسَنْ زمِسونْدي وُ سَرمُيْ چارِ چار

 

 

نِمدنَم چِرْتِیْ نِمی دِربی وُ نَيْمی بی بْهار؟

 

 

 

بَشْکی هِیْ کِرمُ قونوتْ دَسامُ خُشکِکولِبی

 

 

پِ چگَه دَسامُ قُلفِمْبو تْ دَسِيْ گرم يار

 

 

 

کُربونِ چشمات ، بْيو  روزامُ   اَ فتُوفی بْکُ

 

 

سِيل کُ غُمچِِی يَخ اُوِختِه ا َدرخت روزگار

 

 

 

مِثّ  صَرِيْ اُ نِديتِه  قاشْ  قاشي  قلب ما

 

 

ِمثّ  اُر  دَس ودل  واز  زْمِسو  ريش  بْبار

 

 

 

ريتْ نِواگَردَن وِشِیْ دل تا هَویْ گُل وازِبو

 

 

قلب ما  زَردی پُوييزِنْ  لُوخِنَتْ   باد بهار

 

 

 

صَبر تْ صبر خدانْ کْ طُقِّتِیْ قَد خوشِن

 

 

طُقِّت َايّوب مْ نی وعُمر پِيْشيشتِیْ تْ غار

 

 

 

تْ اي فصلَ كْ رِگ غيرت و مَردي يَخ زْدِه

 

 

يا علی يارِی  کْمِنْ  وسيصد وسيزَّه  سْوار

 

 

                           ...............................بهرام دادمهر...

 

شعر بالا  دلگویه ای دلخاسته از دلشکسته ای دلخسته 

 

در فراق دلمرهمی که همه دلناخوشیهارا درمان خواخد کرد

با سلام خدمت همه همشهریان عزیز

 

اگه ممکنه در مورد این جمله نظر بدین :

 

تا کی باید با بچه ها فارسی وتا کی باید

 

بهبهانی صحبت کرد؟

 

                                                                                                                                 

كِلو

 

 

كلو  خوش اَ حالِت كْ قلبِت جِووني

 

Keloo-khosh-a-hàlet-k-qalbet-jevooni

 

نِه غم حوليتِندي ، نِه عشق  فلوني

 

Ne-gham-holitendi-ne-eshq-flooni

نِه  شُووِي دْرازِت بي خُوي كشيده

 

Ne-shovey-dràzet-bi-khovi-keshide

 

نه اَرسيت ت ِرخته سْ دلدار جوني

 

Ne-arsit-t-rekhte-s-deldàr-jooni

 

نِه  لارِت  مْجيوی  اَ   درد  غِريبی

 

Ne-làret-mjivi-a-dara-gheribi

 

 

نِه غصه  اَ باِرت  سْ  بي  هُمزبوني

 

Ne-ghosse-abàret-s-bi-homzebooni

 

تْ  هر جا  بْشَه خونمونِت  هَمونجَن

 

T-harjà-bsha-khoonmoonet-hamoonjan

 

ت غربت هم اَي بَ  سْ تْ بهبهوني

 

T-ghorbat-ham-ay-ba-s-t-behbhooni

 

دْگ مِدْمْنِي عشق و داغ دلِت  ني

Dge-medmney-eshq-o-dàgh-dlet-ni

خوتِت كِرده راحت اَ تْ بي نشوني

 

Khootet-kerde-ràhat-a-t-binshooni

زْمين خدا فرشتن آسمو هم لْحافت

 

Zmin-Khdà-farshten-àsemoo-ham-lhàfet

 

و  دَسپاچِهيتْ  ني سْ  يَ اُ  و نوني

 

Vo-daspàchehit-ni-s-ya-o-vo-nooni

 

خدايا  پِ كُشكي كِلوتْ ميكِ ماهم

 

Khdayà-pe-koshki-keloot-mike-mà-ham

 

كْ  دَرمون خوبي  سْ  درد جووني

 

K-darmoone-khoobi-s-darde –jevooni

   شعر از.............دكتر بهرام دادمهر(باوي)       

  از كتاب باغباهو موجود در كتابفروشيهاي :

 

بهبهاني-پري زاده-مهدي-امان اللهي-تقوايي.....  

)  در صورت درخواست بالاي هشت كتاب تخفيف در نظر گرفته ميشود(

 

 

 

 

 

 

 

به نام خداوند هنر آفرین

 

 

 

وبلاگ  بهبهان-پَر   مقدم

 

 

شمارا به پاتوق ادبیات

 

 

 بهبهانی گرامی میدارد 

 

 

مطالب

 

خود را ارسال فرمایید

 

 

 تا به اسم خود شما در

 

این

 

 

 وبلاگ ثبت شود هر

 

 نوشته

 

 

 شما کمکی است به

 

 

باوراندن بهبهانی به همه

 

 

 دنیا .  دکتر بهرام دادمهر

 

(باوی)

 

به نام خدا

 

زبان فارسی يکی از شاخه های

 

زبان هند و اروپايي است که سه

 

دوره ی جداگانه را پشت سر

 

گذاشته است :

 

1-فارسی باستان2-فارسی

 

ميانه(پهلوی)3-فارسی دری(نو) ؛

 

پس از ورود اسلام به ايران، زبان

 

پهلوی در مسير تکاملی خود به صورت

 

فارسی امروز درآمد وبه همين دليل

 

از حيث واژگان و ترکيب به حدی

 

به زبان پهلوی نزديک است که

 

وقتی بيشتر واژه های پارسی ميانه

 

را واج نويسی می کنيم معنای آنها

 

برای مردم امروز ما روشن وقابل

 

فهم می باشدمثل واژه های :

 

درشتک،اسپ،آفتاپ،گيهان، آيينگ

 

و……به هر حال زبان فارسی از

 

اوايل قرن چهارم .ه.ق به عنوان

 

زبان رسمی وملی ايران جانشين ديگر

 

زبانهای رايج آن زمان مثل زبانهای

 

پارتی، سکايي، خوارزمی، سغدی،

 

بلخی و غيره شد و از آن به بعدبه

عنوان زبان دوم جهان اسلام

 

بسياری از آثار علمی و ادبی و

 

 

 

عرفانی را به جهانيان عرضه نموده است.

 

با همه قدمتی که زبان فارسي

 

 

داردوتحول آن که  هزار سال از

 

ديگر زبانهای هند و اروپايي مثل

 

فرانسوی جلوتر است، هنوز

 

متاسفانه واژه های آن شناسنامه

 

مخصوص به خود ندارند و ما هنوز

 

ريشه بسياری از واژه هايمان را

 

نمی دانيم زيرا اسناد کافی از

 

تاريخ کهن آن در اختيار نداريم.

 

وقتی که وضعيت زبان معيار ما

 

اينکونه نامشخص باشد براستی

 

وضعيت گويشهای آن چگونه خواهد

 

بود؟

گويش بهبهانی که در باور عامه ی

 

گويندکان مردم خطه خود، زبان

 

ملايکه خوانده می شود، گونه ای

 

از زبان فارسی ميانه(پهلوی)است

 

واز لحاظ مخاطب و محدوده جغرافيايي

 

بسيار محدود و معدود است و همين

 

مساله بزرگترين خطری است که آن

 

را تحديد می کند. متاسفانه تا

 

کنون هيچ زبان شناس برجسته ای

 

در باره ی ماهيت اين گويش تحقيق

 

جامع و کاملي انجام نداده است

 

وهيچ کتاب مستقلي درباره ی واژه

 

ها وتحولات و ويژگی های آن نوشته

 

نشده است حتا دکتر محمد معين، که

 

در مقدمه فرهنگ برهان قاطع به

 

صد وپنجاه و شش گويش مختلف

 

اشاره دارد در خوزستان فقط دو

 

لهجه شوشتری ودزفولی را نام می

 

برد و هيچ نامی  از گويش

 

بهبهانی نياورده است !

 

به هر حال جای تحقيق ومطالعه

 

درباره ی اين گويش شيرين باقی

 

است ،گويشی که آثار ادبی

 

ماندگاری از سخن سنجان بزرگی

 

چون ميرزا مهدی، ميرزا شوقی

 

بهبهانی، ميرزا محمد حسن منجم

 

باشی، ملا حامد بهبهانی و قدسی

 

بهبهانی که از گذشته ازآن باقی

 

مانده و امروزه نيز شاعران

 

نکته سنجی چون سيد محمد سيد ،

 

فرج ا... پيکار،  حمد ا...رجايي

 

بهبهانی و... اشعار زيبايي با آن

 

سروده اند.

مجموعه ای که پيش روی شماست جانِ

 

سروده های زيبا و دلنوازی است

 

از شاعری جوان اما توانا که

 

باوجود اشراف کامل به گويش محلی

 

وزبان مادری خود، تلاش کرده است

 

که به " زبان امروز" مردم اين

 

خطه شعر بگويد و اگر واژه های

 

کهن تر محلی دراشعار او ديده نمی

 

شود، از اين جهت است که دکتر

 

بهرام دادمهر(باوی)از آن شاعران

 

متعهد و دل آگاهی است که" فرزند

 

زمان خويش" است واشعار فارسی و

 

محلی او، هم از حيث مضمون وهم از

 

حيث واژگان، امروزی است.هرچند

 

قالب اصلی او غزل است، مثنوی و

 

دوبيتی را زيبا و شيرين می

 

سرايد.مضمون اشعار او از احساس

 

لطيف وعاطفه سرشار است. عشق

 

،محبت،وفاداری، قدرشناسی و

 

عاطفه، اصلی ترين مفاهيمی است

 

که در اشعار اين دفتر به آنها

 

اشاره شده است. يعنی همان

 

موضوعاتی که لازمه ی زندگی

 

امروز وفردای هر جامعه ای است.

 

دکتر بهرام دادمهر(باوی)ازمعدود

 

شاعرانی است که به زبان محلی

 

خود ياد شهدا وايثارگريهای

 

رزمندگان راگرامی داشته است.

 

تشبيهات، استعاره ها، کنايه

 

هاوتعبيرات زيبايي که در بيت بيت

 

اشعار اين مجموعه به چشم می خورد

 

بيانگر قريحه سرشار وذوق فياض

 

سراينده آنهاست.توفيق روزافزون

 

را برای اين شاعر صميمی آرزو

 

می كنم

 

بهبهان-خيرا... محمديان

 

 

 

 

دلتنگی

 

تَنگ پِسينِي  كْ  ْرخِ  گیمارو   مْشينم

Tange-pesiney-k-rkhe-màroo-mshinam

دردِی  كْ يادم  رَتْبي ميتي تْ  سينم

Dardei-k-yàdam-ratbi-miti-t-sinam

 

 

 

 

تا  رنگ  و ري  اَفتو ت اُيني  اُ  ميفتي

rang-o-ri-afto-t-oiney-o-miofti Tà-

عكس قشنگت خُم بِ خم ری اُ مبينم

Aks-qshanget-khom-be-khom-ri-o-mbinam

 

 

 

                                                              

 

 

هي زلف  سِي و  قدوبالات مي   وْرِ  ريم

Hey-zolf-sey-vo-qad-o-bàlàt-mi-vre-rim

حرفِي شرينت هي   رْقاطمبو  تْ   ذِينم

Harfey-shrinet-hey-reqàtemboo-t-zeinam

 

 

 

 

 

ايقد  مِرَه   ديرِ  دلم   کْ    طُقتم   ني

Eiqad-mera-dire-dlam-k-toqqetam-ni

رحم اَدل  سُختم كُ   تا   داغت  نبينم

Rahm-a-dle-sokhtam-ko-tà-dàghet-nebinam

 

 

 

 

 

 

رِي عشق    كانِي   تْ  اَپِينيده    نميتی

Rei-eshq-kàney-t-a-peinide-nemiti

ت وَرگ   اُ را يَه  م    خك ري   زْمينم

T-varg-oraya-m-khak-ri-zminam

 

 

 

 

نَمگو  ك هرگم  ديته  دسپاچيه  سيچه

Namgoo-k-hargam-dite-daspàcheye-siche

چشمات   نواميلِن  يگم  راحت  اوشينم

Cheshmàt-nevàmilen-yegom-ràhat-oushinam

 

 

 

 

 

"بهرام"  اَ دست  شَسه  شعر  غم  مْخونه

Bahràm-a-daset-shasse-shear- gham-mkhoone

مي گو   اَ  دَسم  رَه  دگه   دنيا  و دينم

Migoo-a-dasam-ra-dge-donyà-vo-dinam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به نام خداوند جان خرد

 

بسيار خرسندم از اينکه فرصتی دست دادتا بدين وسيله چند جمله ای را در خدمت

 

 همشهريان عزِ يز، بزرگوار، دوست داشتنی و با فرهنگم باشم و به همين خاطر

 

 

 خداوند را سپاس می گويم؛

 

سابقه فرهنگی،علمی،تاريخی، ادبی و....شهرعزيزمان بهبهان بر هيچ

 

 کس پوشيده نيست، شهری که معدن بسيار عظيمی از استعدادهای

 

 کوناگون می باشد که متاسفانه آنطور که شايسته است تا بحال نتوانسته

 

 به جايگاه خود در جامعه برسد.منهای رشته های ديگر که بهتر است

 

 کارشناسان واستادان مربوطه در باره آنها نظر بدهند ادبيات و به طور

 

 خاص شعر هم نتوانسته است جايگاه شايسته خود را پيدا کند که اين

 

 امرجای تحقيق و ريشه يابی دارد.

 

اين سرزمين خاستگاه مردان بزرگی بوده است که هر کدام از آنها توانايي درخشيدن

 

 در آسمان شعر و ادبيات ايران زمين را داشته اند که متاسفانه به دلايلی که نياز به

 

 ژرف نگری و علت يابی دارد نام وياد آنها به فراموشی سپرده شده است بزرگانی

 

 که امروز ما حتا نامشان را هن نمی دانيم، چه رسد به آثارشان.

شعر محلی ما ( که در نوعِ زبان،لهجه يا گويش بودن آن اختلاف نظر

 

 وجود داردو من هم واقعا نمی دانم که ان را زبان ،گويش يا لهجه بنامم

 

 ولی بنا به نظر محقق ارجمند وشاعر بزرگوار جناب آقای خيرا.

 

.. محمديان آن را گويش می خوانم)نيز از اين بی مهری بی نصيب

 

 نمانده است.گويشی بسيار بسيارشيرين که بر خلاف نظر برخی

 

 دوستان ، وسعتی بيکران از لحاظ پر باری واژه ها و ترکيبات بديع با

 

 بار معنايي عميق دارد، گويشی که من شخصا فکر می کنم دامنه

 

 واژگان وترکيبات وخصوصا کنايه ها واستعاره هايش بسيار وسيعتر از

 

 زبان فارسي امروزی است. ما در گويش بهبهانی واژه هايي داريم که

 

 حد اقل در فارسی معا دلش را نداريم، تازه اين گويشی است که پس از

 

 ريزش های زيادی که طی ساليان متمادی داشته است بصورتی شکسته

 

 و ناقص به دست ما رسيده است واگرپای صحبتهای پدر بزرگها ومادر

 

 بزرگها بنشينيم متوجه خواهيم شد که چه جفايي بر اين گويش پويا رفته

 

 است واين پيکر خوش اندام را چگونه با دستان خويش دانسته وندانسته

 

 مثله کرده ايم.

 

گويشی به اين عظمت و بااين محتوا چرا بايد به اين روز بيفتد ؟چرا

 

 بايد کردها، ترکها ،بلوچها، ،لرها وساير اقوام بهترين اشعارشان را به

 

 زبان محلی خودشان بسرايند( مثل شعر" حيدربابا " ازاستاد شهريار که

 

 شعری جهانی شد وما چنان با شعرهای طنز مردم را بمباران کنيم که

 

 با شنيدن غمناکترين شعرهای بهبهانی هم بخندند و حتا نوحه بهبهانی را

 

 هم طنز بپندارند؟من مخالف شعر طنز نيستم ولی آيا سزاوارتر نبود

 

 حال که به مدد رسانه های متعددی که امروزه راه رساندن شعر را به

 

 مردم آسان کرده اند ابتدا شعرهای غير طنزمان را عرضه می داشتيم

 

 تا در ذهن مردم، شعر بهبهانی به عنوان شعر طنز جا نيفتدوباشنيدن

 

 شعر بهبهانی، خواه ناخواه طنز در ذهنشان تدايي نشود ؟

 

شکی نيست که مراودات ما با روستاييان اطراف وبقول معروف "لرها

 

" زياد است وقبول داريم که شعرهاي لری زيادی در ميان ما رواج دارد

 

 ، ولی آيا شعر بهبهاني از لری قابل تفکيک نيست ؟آيا بايد عروسيها و

 

 مراسم شادی ما مملو از شعرهای لری باشد؟آيا صحبتهای روزمره ما

 

 لری است ؟ چرا همانگونه که روی لری حرف نزدنمان تعصب داريم

 

 روی شعرهايمان تعصب نداريم ؟چرا بايد نوار کاستی موسيقی از يک

 

 خواننده توانای بهبهانی با آن گستردگی با اسم بهبهانی در کشور منتشر

 

 شود در صورتی که بيش از نود درصد اشعارش لری باشد؟ آيا آن

 

 فارسی زبان که هيچ اطلايي از گويش بهبهانی ندارد با شنيدن اين

 

 اشعار حق ندارد گويش مارا لری بداند ؟آيا در راه گسترش و معرفی

 

 فرهنگ و گويش پر بار وشيرينمان سهل انگاری نکرده ايم؟ وصدها

 

 پرسش

 

 ديگر.                                                                                  

من به هيچ وجه قصد تحقير يا توهين به هيچ زبان ،لهجه ويا گويشی را

 

 ندارم ولی به من هم حق بدهيد که دغدغه دفاع از گويش پر بار، پر

 

 محتوا، وسيع وبسيار بسيار شيرين بهبهانی را داشته باشم .

 

من از همه شاعران عزيز و بزرگواری که همه شان را استاد خودم می

 

 دانم ونيز موسيقيدانان و خوانندگان توانای بهبهانی عاجزانه خواهش می

 

 

 کنم اگر اثری منتشر می کنند که نام بهبهان را يدک می کشد آن اثر

 

 کاملا بهبهانی باشد تا ناخواسته بانی نابودی گويشمان نباشيم.

 

 

واما لازم می دانم در مورد نحوه خواندن شعر بهبهانی نکته ای را که به

 

 تجربه و پس از آزمون های متعدد بدست آورده ام به عرض برسانم و

 

 پيشاپيش دست همه محققين ومنتقدين رابرای رفع اشکالات اينجانب می

 

 بوسم چرا که صددرصد اين مطالب خالی از اشکال نيست .

 

 

آوانگاری يا همان فنوتيک، استفاده از حروف لاتين برای خواندن راحت

 

 وبدون اشکال يک نوشته است که البته در زبانها ی مختلف تفاوتهايي

 

 در استفاده از نوع حروف لاتين ديده می شود.در گويش بهبهانی هم در

 

 نوع استفاده از آوانگاری اختلاف نظرهايي ديده می شودکه من با توجه

 

 به تجربه شخصی خود تغييراتی در آنها داده ام که  با نحوه ی تلفظ

 

 درست گويش بهبهانی تا حد زيادی تطبيق دارد. البته گويش ما يک

 

 خصوصيت بسيار مهم دارد که  "کليد تلفظ " صحيح کلمات بهبهانی

 

 است وآن اين است که خيلی از افعال با" سکون در ابتدا" تلفظ می

 

 شوند البته می دانم که از لحاظ دستور زبان فارسی حرف اول کلماتی

 

 که سکون دارد خوانده نمی شود ولی به نظر من در بهبهانی اينگونه

 

 نيست به فرض مثال برای خواندن کلمه ""بخو ""که بصورت ""بخُ ""

 

 هم نوشته می شود اگر بر روی حرف "ب" کسره بگذاريم بِخو يا بِخُ

 

 خوانده می شود که به هيچ وجه به گويش ما نزديک نيست وشايد با

 

ساکن هم صددرصد بهبهانی خوانده نشود ولی چون حرکتی بين ساکن و

 

 کسره نداريم( واين ناتوانی دستورزبان فارسی در اعراب گذاری گويش

 

 بهبهانی است) من مجبورم ""ب"" را با ساکن بنويسم تا به گويشم

 

 نزديکتر باشد. من در همينجا دست استادان و محققان را برای نگارش

 

 دستور زبان بهبهانی، برای کمک و همفکری به گرمی می فشارم چرا

 

 که اين خلا واقعاً احساس می شود که با فقدان شاعر ومحقق و مردم

 

 شناس توانا جناب استاد مرتب عميقتر شد.

 

 

اميدوارم روزي برسد که گپ زدن وشعر گفتن به گويش بهبهانی برای

 

 هرفرد بهبهانی افتخار باشد و  صادقانه ازدست اندر کاران ادبيات

 

 درخواست  می کنم که مرا از راهنماييهای خويش محروم نفرمايند .

 

  در   پايان ضمن سپاس بی اندازه از زحمتهای طاقت فرسا وبی  دريغ

 

جناب آقای مهندس مهدی ابوعلی که کار جمع آوری وتايپ وتنظيم اين

 

 کتاب را به انجام رسانيدند( که الحق به اندازه چند کتاب فارسی زحمت

 

 داشت) وهمچنين تشکر از شاعر و محقق ارجمند جناب آقای خيرا...

 

 محمديان که درآماده کردن اين کتاب از راهنماييهای ايشان بهره های

 

 فراوان بردم و  قدردانی از جناب آقای مهندس محسن درويش پسند که

 

 کارِ کار شناسی رايانه ای آن را بر عهده داشتند ،و تشکر ويژه از

 

 مهندس سهراب دادمهر( باوی) به جهت طرح زيبای جلد کتاب(که

 

 تصويری از برج زيبای باستانی باغباهو می باشد).

 

                                                              

 

دکتر بهرام دادمهر

                                        

 

 

 

 

 

 

         توجه                    توجه

بزودي شعرهاي كتاب باغباهو در اينجا درج

 

 خواهد شد   كتاب شعر بهبهاني باغباهو

 

را مي توانيد از كتابفروشيهاي بهبهان تهيه

 

فرماييد   همشهریان محترم میتوانند با شماره

               ۰۹۱۶۳۷۲۹۰۰۲   

تماس گرفته وکتاب سفارش دهند از ۸ کتاب به بالا

 تخفیف دارد   با این کتاب همیشه بهبهانی بمانیم

 

 

 

 

به نام خدا

هرجا بگرده ری زمی بهبهو نومبو

هیجا ت صری بهبهو باغباهو نومبو